Omuz Cerrahisi

 

Bursit

Bursit en sık karşılaşılan omuz problemlerinden biridir. Omuz eklemi çevresinde birçok bursa denilen kesecikler mevcuttur ve hareketler sırasında dokuların rahat kaymasını sağlarlar. “Bursit” bu keseciklerin şişmesi ve ağrı vermesidir. Omuzun ters bir pozisyonda uzun süre kalması, zorlanması veya travma sonrası kanaması sonucunda oluşur. Hastalar omuz çevresinde hareketle artan şiddetli ağrı duyar. İstirahat ve ilaç tedavisi ile genelde düzelir. Bazı durumlarda lokal kortizon enjeksiyonuna ve nadir olarak da cerrahi tedaviye gerek duyulur.

Sıkışma Sendromu

Omuz eklemi, “humerus” denilen kol kemiğinin baş kısmı ile “glenoid” adı verilen kürek kemiğinin yuva kısmı arasında oluşan bir eklemdir. Eklemin hemen üzerinde çatı şeklinde “akromion” vardır. Omuz kaldırma ve döndürme hareketlerinde işlev gören rotator manşet kas ve tendonları akromionun hemen altında bulunur ve kol kemiğine yapışır. Önde bir yanda ve arkada üç adet tendon vardır ve bunların kasılması ile omuz hareketleri meydana gelir. Çatı kemiği ile bu tendonlar arasında harekete izin veren bir boşluk bulunur ve bu boşlukta da yukarıda bahsedilen bursa vardır ve hareketin kolay olmasını sağlar. İşte bu boşluğun herhangi bir nedenle daralması durumunda sıkışma meydana gelir ve kolu kaldırma sırasında omuzda ağrı oluşur.
Başlangıçta ilaç ve fizik tedavi uygulanması çok faydalıdır ve birçok hasta bu tedavi ile rahatlar. Bazen boşluğa lokal kortizon enjeksiyonları fayda sağlayabilir. Fizik tedaviye rağmen şikayetlerinde azalma olmayan hastalarda cerrahi uygulanmaktadır. Günümüzde artroskopi ile yapılan bu uygulamada amaç daralan boşluğu genişletmek ve sıkışmayı ortadan kardırmaktır. Artroskopi uygulaması sırasında çok küçük kesiler yapılarak boşluk kamera ile görüntülenmekte ve özel aletler ile o bölgenin rahatlaması sağlanmaktadır. Artroskopik cerrahi sayesinde hastaların ameliyat sonrası hem ağrıları çok daha az olmakta, hem de rehabilitasyon ve günlük hayata dönüş daha kısa olmaktadır. 

Rotator Manşet Yırtıkları

Rotator manşet yırtığı genelde sıkışma sendromunun ileri evrelerinde görülür. Sıkışma sonrası yapısı bozulan tendon yüklenmelere daha hassas hale gelir ve zaman içerisinde yırtılabilir. Böyle bir durumda omuz ekleminin kas dengesi bozulduğundan hareketler kısıtlanır, kolda kuvvetsizlik ve ağrı oluşur. Yırtılan tendon kendiliğinden tekrar kemiğe birleşmez. Bu nedenle genç ve orta yaşlı hastalarda cerrahi olarak tendonu tekrar kemiğe dikmek gerekir. Çok yaşlı hastalarda başlangıçta fizik tedavi faydalı olabilmektedir, ancak fizik tedaviden sonuç alınamazsa bu hastalarda da cerrahi uygulanmaktadır.

Omuz Cerrahisi
Omuz Cerrahisi

Uygulanan cerrahinin amacı yırtılan tendonu koptuğu kemiğe dikmek ve hastanın eski fonksiyonlarına geri dönmesini sağlamaktır. Genelde artroskopik yapılan bu uygulamada çok küçük birkaç kesiden cerrahi işlem tamamlanmaktadır. Ancak yırtığın büyük olduğu bazı durumlarda amaca tam olarak ulaşabilmek için açık cerrahi uygulanabilmektedir. Artroskopik cerrahinin kozmetik açıdan olduğu gibi ameliyat sonrası hasta konforu açısından da birçok olumlu yönü bulunmaktadır.
Yırtık tamiri sonrası dikilen bölümün güvenli bir şekilde iyileşmesi amacı ile hastaya 6 hafta yastıklı omuz kol askısı verilmekte ve bazı omuz hareketleri yasaklanmaktadır. Ancak hasta elini, dirseğini güvenli bir şekilde kullanabilir. Omuzunu kullanmamak kaydı ile birkaç gün sonra işine gidebilir. Ameliyat sonrası rehabilitasyon dönemi birkaç ay sürmektedir.

Çıkıklar

Omuz vücudun en sık çıkan eklemidir. Eklem yuvasının düz oluşu ve tamamen yumuşak dokular tarafından desteklenmesi bunun en büyük nedenidir. Eklem gevşekliğine bağlı çıkıklar oluşsa da en sık neden travmadır. Omuzun ters bir pozisyonda zorlanması sonucu kol kemiğinin başı yuvadan çıkar ve şiddetli ağrı olur. Genelde acil poliklinikte anestezi altında omuz eklemi yerine konur ve tespit yapılır. Ancak çıkık esnasında omuzdaki bağlar, eklem kapsülü yırtılır, kemik dokuda da bazı değişiklikler olur. Özellikle genç hastalarda çıkık esnasında yaralanan bu yapılar iyileşmez ve devam eden şikayetlere neden olabilirler. Hastalar genelde tekrarlayıcı çıkıklardan, omuzda ağrıdan, çıkma hissinden veya güvensizlikten yakınırlar. Böyle durumlarda başlangıçta fizik tedavi uygulansa da birçok hastaya cerrahi girişim gerekir. Cerrahide amaç bozulan yapıları tekrar eski haline getirmektir. Artroskopik (kapalı) veya açık ameliyat yapılabilir. Ancak çok gecikmiş ve birçok kez çıkmış omuzlarda açık girişim daha iyi sonuçlar vermektedir. Birkaç kez çıkığı olmuş hastalarda artroskopik cerrahi sonuçları açık cerrahi kadar başarılıdır. Ameliyat sonrası hasta birçok yönden günlük yaşama dönebilmekte, sadece bazı hareketler 6 hafta yasaklanmaktadır. Spora dönüş zamanı ise genelde 4-6 ayı bulmaktadır.

Omuz Cerrahisi
Donuk Omuz

“Donuk Omuz “ terimi omuz hareketlerinin ileri derecede kısıtlanması için kullanılmakta olup beraberinde birçok kez ağrı da olabilmektedir. Eklem kapsülündeki kalınlaşma ve yangi ile beraber seyreden donuk omuzun nedeni halen tam olarak anlaşılamamıştır. Ancak diabet, tiroid hormonu azlığı veya fazlalığı, Parkinson, kalp hastalıkları riski arttırmaktadır. Hareket kısıtlılığı ön planda olsa da başlangıçta ileri derecede ağrı da tabloya eşlik edebilir.
Tedavide önce fizik tedavi uygulanarak hem hareketler açılmaya, hem de ağrı giderilmeye çalışılır. Tedavisi oldukça uzun sürebilir (birkaç yıl). Eğer fizik tedavi uygulamaları ile belli bir fayda sağlanamazsa lokal kortizon enjeksiyonları, anestezi altında manipülasyon (hareketleri açıcı zorlama) ve artroskopik gevşetme uygulanabilir.
Cerrahi tedavide artroskopi ile omuz eklemi kapsülü kesilerek gevşetilir ve hareketler açılmaya çalışılır. Ancak hasta tedavinin oldukça uzun sürebileceğini bilmeli ve kendini buna hazırlamalıdır.

Tendon Kalsifikasyonları

Tendon kalsifikasyonlarından kastedilen rotator manşet tendonlarında kalsiyon depolanmasıdır. Normalda kanda çözünmüş olarak bulunan kalsiyum vücutta yapısı bozulan dokulara gelip buralarda depolanabilmektedir. Çekilen grafilerde normalde olmaması gereken yerde beyaz kalsiyum görüntüsü verebilir. Omuzdaki kalsifikasyonlar nadir değildir. Genelde bir travma sonrası, ya da tendonların yangısı (tendinit) sonrası ortaya çıkabilmektedir. En sık şikayet ağrıdır ve kolun dış kısmında hissedilir. Kolun bazı hareketlerinde ağrı duyulur. Bazı hastalarda ağrı çok şiddetlidir. Çekilen röntgende kalsiyum depolarının görülmesi ile tanı konur. Soğuk uygulama, ağrı kesici ve ödem giderici ilaçların yanı sıra akut dönemde ağrıyı yapan hareketlerden kaçınılır. Bazı hastalarda zamanla kalsiyum depoları kaybolsa da, bir çok hastada ara ara ağrılı dönemlerle ortaya çıkan kronik bir omuz şikayeti devam eder. Kronik durumlarda cerrahi olarak kalsifiye bölgenin küretajı gerekebilir. Artroskopik yapılan işlemde hastanın ameliyat sonrası şikayetleri oldukça az olmakta ve kısa sürede günlük hayatına dönebilmektedir.

Akromioklaviküler Eklem Yaralanmaları

Akromioklaviküler eklem kürek kemiği ile köprücük kemiği arasında yer alan küçük bir eklemdir. Genelde omuz üzerine düşme sonucu çeşitli derecelerde çıkıklar oluşabilmektedir. Oluşan çıkığın derecesine göre omuz-kol askısı veya cerrahi ile tedavi edilmektedir. Hafif derecede çıkıklarda spora dönüş 2-6 hafta arasında olmaktadır. Cerrahi uygulamalarda bağların tamiri veya rekonstrüksiyonu yapılmakta olup spora 3-4 ay sonra izin verilmektedir.

Kırıklar

Omuz bölgesinde oldukça değişik tipte kırık görülebilmekte ve genelde kol açıkken el üzerine düşme ile oluşmaktadır. Bu bölgede kemik yapı diğer bölgelere nazaran daha zayıf olduğundan genelde parçalı kırıklara sık rastlanmaktadır. Bir başka önemli nokta ise yaşlı, osteoporozu olan kimselerde travmaya oldukça duyarlı bir bölge olmasıdır. Genelde kaymamış (yer değiştirmemiş veya çok az yer değiştirmiş) kırıklarda basit bir omuz kol askısı ile haftalık röntgen kontrolleri ile başarılı olarak tedavi edilebilmektedirler. Ancak kaymış kırıklarda hem kırığın kaynaması, hem de düzgün pozisyona gelmesi için cerrahi tedavi uygulanmaktadır. Cerrahi tedavide ya kırık parçaları eski durumlarına getirilerek çeşitli implant materyelleri ile (plak-vida, çivi..) tespit edilmekte, ya da kırığın eklem parçası çıkartılarak protez uygulanmaktadır. Genç ve orta yaşlı hastalarda protez, çok özel durumlar haricinde, tedavi seçeneği değildir. Yaşlı, çok parçalı ve osteoporotik hastaların kırığında bir çok komplikasyondan kaçınmak amacı ile protez uygulaması yapılabilmektedir.

Osteoartrit (Kireçlenme)

Osteoartrit eklem kıkırdağının bir hastalığıdır ve zaman içerisinde kıkırdağın harap olmasına yol açar. Daha çok diz ve kalça eklemlerinde görülse de omuz ekleminde de görülebilmektedir. Genelde, geçmişte aşırı yüklenme sonucu zaman içerisinde kıkırdakta bozulma meydana gelebilmektedir. Bunun dışında romatizmal hastalıklarda ve bazı sistemik hastalıklarda da ortaya çıkabilmektedir.
Hastalar omuz ağrısı ve hareket kısıtlılığı şikayeti ile başvurmaktadırlar. Ayrıca hareketler sırasında omuzda takılma olması ve ses gelmesi de olabilmektedir. Ağrı zaman içerisinde artmakta ve geceleri de ağrılı durumlar sözkonusu olabilmektedir.
Tedavi tamamen hastanın şikayetlerine ve özelliklerine göre planlanmaktadır. Başlangıçta ağrı kesici ilaçlar, egzersiz ve fizik tedavi yararlı olabilmektedir. İlerlemiş olgularda, ağrı da çok şiddetli ise cerrahi tedavi uygulanmaktadır. Cerrahide bozulmuş olan eklem çıkartılmakta ve yapay eklem (protez) konmaktadır. Böylece hastaların ağrıları geçmekte, hem de fonksiyonları artmaktadır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



Uzmanlık Konuları

Omuz Cerrahisi

Dirsek Cerrahisi

Travma

Diz Cerrahisi

Spor Yaralanmaları Artroskopik Cerrahi

Artroplasti